YALOVA

  SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI

Yalova, 26 Nisan 2010

İşsizler kursta

Mesleki kurslara bir yılda 3.5 milyar lira harcadık, 2 milyon kişiden sadece 22 binini işe kavuşturduk

Meslek edindirme kurslarında 2009 yılında patlama yaşandı, krizde işsiz kalan kursa koştu. Sadece İş-Kur kurslarına 2009’da yeni meslek edinmek için başvuranların sayısı 2008’e göre yüzde 500 artarak 31 bin 927’den, 181 bin 900’e çıktı. 2004’te ise bu rakam 1.641 kişiydi. Kursiyer sayısı özel meslek kursları ile diğer kurumların ve 5 büyükşehir belediyesinin verdiği eğitimlerle 2 milyon kişiye ulaştı. İş-Kur’un iş garantisi verebildiği kişi sayısı ise 22 binde kaldı.  

İş-Kur, halk eğitim merkezleri, belediyeler ve özel dershanelerin verilerinden yararlanılarak yapılan araştırmaya göre 2008 ve 2009’da yaşanan patlamada kriz etkili olurken, işsizlik sigortasında biriken paraların bir kısmının kurslar aracılığı ile kursiyerlere harcanması ilgiyi zirveye taşıdı. Kursiyerlere günlük 15 lira teşvik verildi. Kurslara öncülük eden İş-Kur, 2009’da mesleki eğitim için bütçesinden 500 milyon liraya yakın para ayırdı. Devletin meslek edindirmeye yönelik harcadığı 1 yıllık kaynak da 1 milyar 500 bin liraya ulaştı. Kendi çabasıyla bütçesinden pay ayıranların meslek kurslarına harcadığı 1 yıllık rakam 2 milyar lirayı buluyor. Böylece ekonomik krizde yeni meslek arayışı için yapılan son 1 yıllık harcama 3,5 milyar liraya ulaştı. 

İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nın (İSMMMO) “İşsiz Kursta” araştırmasına göre ekonomik krizde işini kaybedenler yeni meslek edinmek için kursların kapılarını aşındırıyor. Bugüne kadar çalışma hayatı içinde yer almayan kişilerin de kurslara yoğun ilgi gösterdiği gözlendi. 300’e yakın branşta eğitim veren kurumlarda en çok tercih edilen mesleki eğitim ise bilgisayar ve bilgisayara bağlı meslekler olarak dikkat çekti. Kursların diğer gözde meslekleri ise emlak danışmanlığı, emlak broker'lığı, bankacılık, pazarlama, satış yönetimi, cilt bakımı, kuaförlük, aşçılık, cam mamül imalatçısı ve elektrik panosu montörü gibi meslekler oldu. Kursiyerlerin yüzde 25’ini üniversite mezunları oluşturdu.

YALOVA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI

 Başkanı İslam DOĞAN, verilere ilişkin değerlendirmesinde 2 yıllık sürede yeni bir meslek edinmek için kursların kapısını çalanların sayınının azımsanmayacak ölçüde arttığına dikkat çekti. Kişilerin yeni meslek kurslarına bu denli ilgi göstermesinin krizin boyutlarını da net olarak ortaya serdiğine değinen Başkan İslam DOĞAN, bu tür kursların faydalı, ancak yeterli çözümler üretmediğini söyledi. İşsizlik sigortası fonundan mesleki eğitime önemli bir kaynak ayrılmasının gerekli olduğunu belirten Başkan İslam DOĞAN, ancak sonuca bakıldığında hedefe ulaşılamadığının görüldüğünü kaydetti.

 YALOVA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI

BAŞKANI İSLAM DOĞAN şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu yolla sağlıklı eğitimler verilmeyebiliyor. Harcanan para işçinin parasıdır. Eğitime evet, ama işsizlik sigortasının içi boşaltılmasın. Kurs adı altında işsizlik sigortasından çıkan paralar belediyelerin farklı ihtiyaçlarını karşılamaya yarıyor. 2006 yılında işsizlik sigortası fon giderleri 1 milyar 115 milyon lira iken, bu rakam 2009 yılında 9 milyar 223 milyon liraya ulaşıyor. Sadece son bir yılda bu rakamın 500 milyon lirasını bu tür kurslar için yapılan ödemeler oluşturuyor. Devletin desteklediği kurslarda kursiyerlerin aldıkları mesleki eğitimler kurs sürelerinin 3-4 ayla sınırlı olması nedeniyle hiçbir fayda sağlamayabiliyor. Yani yeni bir meslek edinmek için devletin düzenlediği kurslara başvuranlar daha çok hayal kırıklığı yaşıyor. Soruna daha kalıcı çözümler üretilmesi, eğitim sisteminin yeniden yapılandırılması şart. Kurs sisteminin de sağlıklı işlemesi için bu tür kursların denetimlerinin artırılması ve kursa katılanlara iş garantisinin sunulması lazım. Oysa iş garantili kurslar çok az kişiye umut oluyor. 2009 yılında 180 bin kursiyerin sadece 22 bin 569’una garanti verilmesi de sistemdeki bozukluğu ortaya koyuyor. Meslek kurslarının tek faydalı yanı şu an için ekonomiye nispeten can vermesi ve işsiz eğitmenlere de iş olanağı sunulması.”

Sayın basınımız aracılığıyla, kamu oyumuza arz ederiz.

Saygılarımızla,

YALOVA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI

BAŞKAN

İSLAM DOĞAN

EK: İSMMMO RAPORU

İSMMMO’nun araştırmasında yer alan saptamalar şöyle:

* Mesleki yeterlilikle ilgili çalışmalarda, teşvik kalemi içinde yapılan harcamalarda işsizleri eğitmek için açılan kurs yerlerine ödenen kiralar, açılan kurslara ilişkin verilecek eğitim için gerekli olan araç gereç materyallerinin temini, söz konusu kurslarda eğitmenlik görevinde bulunanlara ödenen maaşlar ile belediye ve diğer aracılara yapılan ödemeler yer aldı.

* 2004 yılında mesleki alanda verilen eğitimlerde sayıları sınırlı olan kursiyer sayısında, 2008 ve 2009 yılında patlama yaşanmasının altında yatan asıl neden ise ekonomik kriz. Buna bir de işsizlik sigortasında biriken paraların bir kısmının kurslar aracılığı ile kursiyerlere dağıtılması da eklenince patlama kaçınılmaz oldu.

Kursiyerlere günlük 15 lira teşvik

* Mesleki eğitime destek kapsamında yurt genelinde başlatılan atağın başarılı olması ve daha fazla kişinin vasıflı eleman statüsüne katılımını sağlamak için kursiyerlere 15 lira günlük yemek ve ihtiyaç parası da ödendi. Bu kapsamda İş-Kur 2009 yılı içinde 181 bin 904 kursiyere yaklaşık 2 milyon 700 bin liralık doğrudan ödeme yaptı. İş-Kur’un çatı görevi gördüğü kurslara katılanların yüzde 60’ının hiçbir vasfa sahip olmadığı dikkat çekti.

Parasız kurslara da ilgi yoğun

* Her ne kadar İş-Kur bünyesinde kursiyerlere para verilse de para almadan yeni bir meslek edinmek için kursların kapılarını çalan da azımsanmayacak ölçüde çok. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya büyükşehir belediyeleri tarafından düzenlenen meslek edindirme kurslarına ve halk eğitim merkezlerine meslek edinmek için başvuranların sayısı 2009’da 100 bin civarında görünüyor.

Özel meslek kurslarında da durum farklı değil

* Ekonomik kriz ile birlikte yeni meslek edinmek isteyenlerin kapılarını çaldığı bir diğer adres ise Türkiye’de sayıları 2 bin 274’ü bulan meslek edindirme kursları oldu. Yaklaşık 200 ayrı branşta eğitim veren özel meslek kurslarının 375’i özel güvenlik elemanı yetiştiren kurslardan oluşuyor. 1899 özel meslek kursları ise çeşitli branşlarda eğitim veriyor. Bu kurslara katılan ve ders alan yıllık kursiyer sayısı yaklaşık 1 milyon 700 civarında. Özel meslek kurslarında aylık ücretler 750 lira ile 2 bin lira arasında değişiyor. Yaptığımız hesaplamada bin özel kursta kursiyer sayısını kurs başına yıllık ortalama 500, kurs ücretini ise 750 lira, 899 kursta ise kursiyer sayısını yaklaşık bin 100, kurs ücretini bin 500 olarak ele aldık. 1899 özel meslek kursunda böylece 1 milyon 488 bin 900 kursiyerin yıllık toplam kurs ücreti 1 milyar 858 milyon 350 bin olarak hesaplandı.

Özel Güvenlik eğitimi kurslarında da ücretler 500 lira ile bin lira arasında değişkenlik gösteriyor. Özel güvenlik kurslarında silahlı, silahsız ve yenileme olmak üzere üç ayrı tipte eğitim veriliyor.